Bebeğin Gazı Nasıl Çıkarılır?
Bebeğin Gazının Olduğunu Düşündüren İşaretler: Ne Anlama Gelebilir?
|
Gözlenen davranış |
Ne ifade edebilir? |
Ebeveyn ne yapabilir? |
|---|---|---|
|
Beslenme1 sırasında huzursuzlanma |
Mideye hava kaçması veya beslenmeye ara verme ihtiyacı olabilir. |
Beslenmeye kısa süre ara verip bebeği dik pozisyonda rahatlatmayı deneyebilir. |
|
Sırtını geriye doğru yayma |
Sıkışmış gazla ilişkili olabilir; ancak tek başına gazı göstermez. |
Pozisyonu değiştirebilir ve bebeğin genel durumunu gözlemleyebilir. |
|
Bacaklarını karnına çekme |
Gaz nedeniyle karında rahatsızlık hissedildiğinde görülebilir. |
Bebeği sırtüstü yatırıp bacaklarını nazikçe bisiklet hareketiyle hareket ettirebilir. |
|
Yumruklarını sıkma |
Huzursuzlukla birlikte görüldüğünde gaz belirtilerinden biri olabilir. |
Önce beslenme, uyku ve rahatlık gibi diğer ihtiyaçlarını kontrol edebilir. |
|
Ağlama ve kıvranma |
Gaz dışında açlık, yorgunluk veya başka bir rahatsızlık da söz konusu olabilir. |
Tek başına ağlamayı gaz belirtisi kabul etmek yerine bebeğin diğer işaretlerini değerlendirebilir. |
|
Gaz çıkardıktan sonra sakinleşme |
Rahatsızlığın gazla ilişkili olabileceğini düşündürebilir. |
Bebeği zorlamadan normal rutinine devam edebilir. |
Bebek Gazı Çıkarma Yöntemleri
Bebeğin gazını çıkarmak için bebeği dik pozisyonda destekleyip sırtına nazikçe hafif vuruşlar veya ovma hareketleri uygulayabilirsiniz. UNICEF, gaz çıkarma sırasında bebeğin başını ve boynunu desteklemeyi ve farklı pozisyonların denenebileceğini belirtiyor.
Omuzda Gaz Çıkarma Yöntemi
Omuzda gaz çıkarmak için bebeği göğsünüze dik şekilde yaslayıp başını omzunuzun üzerinde destekleyin ve sırtına sırtına nazik dokunuşlar veya ovalayın. Elinizi hafifçe çukurlaştırmak, düz avuçla vurmaya göre daha yumuşak bir temas sağlayabilir.
Oturarak Gaz Çıkarma Yöntemi
Oturur pozisyonda gaz çıkarmak için bebeği kucağınıza oturtup çenesini ve göğsünü bir elinizle destekleyerek diğer elinizle sırtını nazikçe ovalayın veya hafifçe pıt pıt yapın. Başın öne doğru kontrolsüz düşmemesine dikkat etmek önemlidir.
Kucakta Yüzüstü Gaz Çıkarma Yöntemi
Kucakta yüzüstü pozisyon için bebeği dizlerinizin üzerine, yüzü aşağı bakacak şekilde yatırıp sırtını hafifçe ovalayabilirsiniz. Bu pozisyonda bebeğin başını ve hava yolunu sürekli kontrol etmek gerekir; amaç baskı uygulamak değil, rahat bir destek sağlamaktır.
Bebeklerde Gaz Ne Zaman Çıkarılmalıdır?
Bebeğin gazını çıkarmak için her beslenmenin sonunda zorunlu bir süre uygulamak gerekmez; bazı bebekler beslenme sırasında, bazıları sonrasında, bazıları ise hiç gaz çıkarma ihtiyacı göstermeyebilir.
Beslenme Sırasında Gaz Çıkarma
Beslenme sırasında bebeğiniz huzursuzlanıyor, kıvranıyor veya memeden ya da biberondan ayrılıyorsa kısa bir gaz molası vermeyi deneyebilirsiniz. Sıkışmış gazın belirtileri arasında ağlama, sırtı geriye doğru yayma, bacakları karna çekme ve elleri sıkma gibi davranışlar bulunuyor. Ancak bu davranışlar mutlaka bebekte gaz olduğu anlamına gelmez.
Beslenme Sonrasında Gaz Çıkarma
Beslenme sonrasında bebeği kısa süre dik tutup rahat bir pozisyonda desteklemek gaz çıkarmasına yardımcı olabilir. Ancak bebek sakinse, uykuya dalmışsa veya rahatsızlık göstermiyorsa onu zorlamak yerine kendi ritmini takip etmek daha uygundur.
Emzirme ve Biberon Pozisyonu
Beslenme sırasında bebeğin başı ve gövdesi destekli, rahat bir hizada tutulmalıdır; amaç bebeği tek bir pozisyona zorlamak değil, güvenli ve sakin bir beslenme düzeni oluşturmaktır. Beslenme esnasında bebeğin ipuçlarına göre ilerlemek ve bebeğin ihtiyaç duyması durumunda beslenmeye mola vermek önemlidir.
Bebeğin Gazı Çıkmıyorsa Ne Yapılmalı?
Bebeğin gazı çıkmıyorsa aynı hareketleri daha sert uygulamak yerine pozisyonu değiştirmek ve bebeğin rahat olup olmadığını gözlemlemek gerekir. Gaz çıkaramamak tek başına bir sorun olduğu anlamına gelmez; bazı bebekler belirgin şekilde gaz çıkarmadan da rahatlayabilir.
Bacakları Bisiklet Hareketi Yaptırmak
Bebeğin sırtüstü yatarken bacaklarını nazikçe bisiklet çevirir gibi hareket ettirmek, gazın ilerlemesine yardımcı olmak için denenebilecek yöntemlerden biridir. Bu hareketleri hızlı değil yavaş şekilde yapmak ve çok uzun süre devam ettirmemek de dikkat edilmesi gerekenler arasında bulunuyor.
Karın Masajı Yapmak
Karın masajında hafif ve kontrollü dokunuşlar tercih edilmelidir; bastırarak masaj yapmak gerekmez. Bebeğin rahatsızlığı devam ederse yöntemi sürdürmek yerine sağlık profesyonelinden destek almak daha doğru olur.
|
Bebeğin davranışı |
Evde ne denenebilir? |
Ne zaman destek alınmalı? |
|---|---|---|
|
Beslenme sırasında kıvranma |
Kısa mola verip dik pozisyonda desteklemek |
Beslenme sürekli zorlaşıyorsa |
|
Bacakları karnına çekme |
Nazik bisiklet hareketi ve rahat pozisyon |
Belirgin huzursuzluk sürüyorsa |
|
Gaz çıkaramama |
Pozisyon değiştirmek, nazikçe sırtını ovalamak |
Bebeğin genel durumu endişe vericiyse |
|
Gaz sonrası rahatlama |
Normal rutine dönmek |
Tekrarlayan veya şiddetli yakınmalarda |
Bebeğin Gazını Çıkarırken Nelere Dikkat Edilmeli?
Bebeğin gazını çıkarırken baş, boyun ve gövdeyi desteklemek; sert vurma, bastırma veya zorlayıcı hareketlerden kaçınmak gerekir. Gaz çıkarma sırasında amaç bebeği sarsmak ya da güçlü bir hareketle gazı “çıkarmaya çalışmak” değil, güvenli ve rahat bir pozisyon sağlamaktır.
Biberonla beslenen bebeklerde de beslenme sırasında bebeğin verdiği sinyalleri izlemek önemlidir. Biberon bebeğin ağzında bırakılmamalı, bebeğin mola ihtiyacı gözetilmeli ve doyduğunu gösterdiğinde beslenme sonlandırılmalıdır.
Gaz Sanılan Her Huzursuzluk Gaz Mıdır?
Bebeğin ağlaması veya huzursuz olması tek başına gaz bulunduğunu göstermez; açlık, yorgunluk, bez değişimi ihtiyacı veya başka bir rahatsızlık da benzer davranışlara yol açabilir. Özellikle yenidoğanlarda açlık işaretlerini; ağlamadan önce ortaya çıkan ağız hareketleri, elleri ağza götürme ve başı memeye veya biberona yöneltme gibi davranışlarla açıklamak mümkündür. Bu nedenle yalnızca ağlamaya bakarak gaz sorunu olduğu sonucuna varmak yerine bebeğin beslenme ve rahatlık işaretlerini birlikte değerlendirmek daha anlamlıdır.
Hangi Durumlarda Sağlık Profesyoneline Danışılmalı?
Bebeğin beslenmesi belirgin şekilde zorlaşıyor, kilo alımıyla ilgili endişe oluşuyor veya huzursuzluk sürekli hale geliyorsa çocuk doktoru ya da uygun bir sağlık profesyonelinden değerlendirme alınmalıdır.
Özellikle bebeğin genel durumunda belirgin bir değişiklik, sürekli ve teselli edilemeyen ağlama, beslenememe gibi durumlarda gazı tek neden olarak kabul etmek yerine profesyonel değerlendirme gerekir.
Sık Sorulan Sorular
-
Gaz çıkarmak için bebeğe ne kadar süre ayırmak gerekir?
Belirli bir dakika zorunluluğu yoktur; bebeğin rahatlığına göre kısa bir süre nazikçe desteklemek yeterlidir.
-
Her emzirme sonrasında gaz çıkarılmalı mı?
Hayır, her bebeğin gaz çıkarma ihtiyacı aynı değildir ve rahat olan bir bebeği sırf gaz çıkarması için zorlamak gerekmez.
-
Gaz damlası kullanmak gerekir mi?
Gaz için herhangi bir ürün kullanmadan önce bebeğin yaşı ve genel durumu dikkate alınmalı, mutlaka doktora danışılmalıdır.
-
Bebeğin gazı kaçıncı ayda azalır?
Gaz ve sindirimle ilgili huzursuzlukların seyri bebekten bebeğe değişir; belirli bir ayda kesin olarak sona ereceği söylenemez.
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup herhangi bir tanı, tedavi önerisi, beslenme önerisi niteliğinde değildir. Sağlıkla ilgili konularda kişisel değerlendirme ve yönlendirme için doktora başvurmalısınız.
Kaynaklar
-
UNICEF Parenting, “How to burp your baby”
-
World Health Organization, “Breastfeeding”
-
World Health Organization, “Ten Steps to Successful Breastfeeding”
-
Centers for Disease Control and Prevention (CDC), “What to Expect While Breastfeeding”
-
Centers for Disease Control and Prevention (CDC), “About Feeding From a Bottle”
-
Centers for Disease Control and Prevention (CDC), “Signs Your Child Is Hungry or Full”